, ,

Column: ciao bella!

Mijn geheugen heeft twee enorme gaten. Eentje voor de gezichten van de mensen die ik ontmoet en eentje voor hun namen. Het heeft niks met desinteresse in de medemens te maken, want de verhalen die iemand mij vertelt, blijven mij bij. Alleen vergeet ik het gezicht en de naam bij het verhaal. Pas als ik mensen meerdere keren ontmoet en ze beter leer kennen, blijven ze ook hangen in mijn langetermijngeheugen. Maar voordat het zover is, heb ik me vaak al langs de valkuilen in het sociale verkeer moeten manoeuvreren, balancerend op het randje van de sla-een-flater-afgrond.

Leuk: de anekdotes

Zulke gaten zijn niet alleen maar vervelend. Natuurlijk levert mijn gebrek van tijd tot tijd leuke anekdotes op. Zoals die keer in een pizzeria waar we zouden eten met vrienden. Ik voerde een gezellig gesprek over koetjes en kalfjes met iemand die mij bekend voorkwam en die – in gezelschap van vrij onsympathieke types – net als wij op zijn beurt wachtte. Pas toen we aan tafel zaten en vriendin helemaal opgewonden fluisterde dat meneer X, lijsttrekker van die-en-die-partij ook in de pizzeria aanwezig was met zijn lijfwachten, viel bij mij het kwartje.

Of die keer dat ik ‘Tot dinsdag, samen koffie drinken?’ riep naar wat ik dacht een vader uit het zwembad was, terwijl het een beroemde wielrenner bleek te zijn die ik in het ‘wild’ tegenkwam. Het gezicht van die arme man was een foto waard.

Minder leuk: het risico van een ‘brutta figura’

Maar over het algemeen zijn dit soort gaten in je geheugen behoorlijk lastig in het drukke Italiaanse sociale verkeer. Per slot van rekening staat fare una bella figura hoog in het vaandel en is het belangrijk dat je je zo netjes en charmant mogelijk gedraagt, vooral als niet-Italiaanse. Maar als niet-Italiaanse ben je helaas tegelijkertijd voor heel veel Italianen ontzettend herkenbaar. Terwijl veel Italianen dat niet voor jou zijn.

Niets is dus zo erg als midden in de supermarkt hartelijk begroet te worden door iemand die jou schijnt te kennen. Als je het gevoel hebt dat je die persoon ooit ontmoet hebt en het geen volslagen onbekende is die jou voor iemand anders houdt, is dat het moment waarop mij het koud zweet uitbreekt en mijn hersens op volle toeren gaan draaien. Iemand uit het dorp of niet? Bekende via echtgenoot, vriend van vrienden of een vage kennis? Iemand die we kennen via de kinderen en zo ja, wie van de twee? School met de subvraag kleuter, lagere, medie of voortgezet onderwijs? Sport, maar welke? En hebben we elkaar dan ooit ontmoet tijdens een wedstrijd? Iemand die we zagen bij een oudervergadering, muziek-, dans- of theatervoorstelling?

LEES OOK:  Column: rokjesdag in Italië

Vragen die in een noodtempo door mijn hoofd flitsen, terwijl ik vriendelijk glimlachend mijn enthousiasme aanpas aan dat van de gesprekspartner. Want hoe enthousiaster die is tijdens het gesprek, hoe vaker we elkaar waarschijnlijk gezien hebben. En dan is het niet aardig als je je opeens koeltjes opstelt terwijl je misschien een tijd terug in een groter gezelschap een leuke avond hebt gehad.

Gebrek aan hulp en sociale strategieën

Er zijn mensen met mijn geheugenprobleem die in dit soort gevallen kunnen terugvallen op hun partner. Ik niet. Aan mijn echtgenoot, die je midden in de nacht kunt wakker maken om te weten wat de voetbaluitslagen van de Serie A, B, C1, C2 en D in 1974 waren, heb ik in deze situaties helemaal niks. Zijn geheugen wat gezichten en namen betreft is zo mogelijk nog slechter dan het mijne. In al die jaren samen hebben we daarom een strategie ontwikkeld waarbij we, al oppervlakkige vragen stellend over thuis, gezondheid en werk, wachten op het moment waarop bij een van ons tweeën een lampje gaat branden. En als dat zo is helpen we elkaar, het gesprek een beetje sturend, bij het herinneren van de situatie waarin we de betreffende persoon ooit ontmoetten.

Voor het zover is, kijken we elkaar af en toe aan om te zien of er al een oplossing is. En ik hoop dan altijd maar dat ik er niet zo uitzie als hij: ietwat witjes weggetrokken, met kleine zweetdruppeltjes op zijn voorhoofd en radertjes die je achter zijn ogen op topsnelheid ziet draaien terwijl hij met een vriendelijke grimas vragen stelt en antwoorden verwerkt.

LEES OOK:  Column: Italiaanse kinderen en school

De oplossing: ciao bella, ciao bello!

Meestal lukt het wel om je voor het eind van een gesprek te herinneren waar je de persoon met wie je praat, eerder hebt ontmoet. Maar dan ben je er nog niet. Het tweede heikele moment is namelijk de naam. In elk gesprek dat je voert komt er zo’n moment waarop het bijna onvermijdelijk is om de naam te noemen. In Nederland is dat hét punt waarop ik gigantische flaters heb geslagen. In Italië bestaan er gelukkig hulpmiddelen voor types zoals ik: het hoffelijke ‘bella’ en het galante ‘bello’.

In het Nederlands zou ik het niet in mijn hoofd halen om mijn gesprekspartner met ‘mooierd’ of ‘knapperd’ aan te spreken. In het Italiaans kan dat in een minder formele setting echter zonder problemen. En dat is al heel wat keren mijn redding op sociaal vlak geweest. Want op een heel aardige manier kun je laten blijken dat je het leuk vindt om de desbetreffende persoon weer gezien te hebben en tegelijkertijd het noemen van een naam omzeilen.

Bella figura

Een ‘bello,’ of ‘bella’ tijdens het gesprek met mate gebruikt en een ‘ciao bello!’ of een ‘ciao bella!’ aan het eind ervan helpt je absoluut bij het slaan van een bella figura, het omzeilen van de sociale valkuilen en die vreselijke flater-afgrond! Ideaal voor mensen zoals ik dus.

Heb je ook zulke gaten in je geheugen? En zo ja, hoe redt jij je uit die hachelijke situaties? Laat het me weten, misschien is het een goede tip die mij de volgende keer (die onvermijdelijk komt) van pas komt!

Column: ciao bella!
Beoordeel dit artikel

Geschreven door Myrthe Claus

Myrthe Claus

Ons dagelijkse leven, in kleine dingen soms zo anders, maar vast toch heel herkenbaar voor iedereen in Nederland, is de basis voor mijn column hier op DitIsItalie.nl. Ik schrijf als freelancer over Italië.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Loading…