in ,

Column: Maria by Callas, de film die de Italianen doet huilen

Maria by Callas
Maria by Callas (bron: tomvolf.com)

Al enige tijd zie ik reclames voorbij komen van een documentaire over het leven van Maria Callas. Dit zal alles te maken hebben met haar 40ste sterfdag die verleden jaar was, toen Luciano Pavarotti er tien jaar op had zitten. Gelukkig worden deze grootheden goed geëerd: Pavarotti kreeg een groots hommageconcert en dat concert tourt nu over de wereld zodat alle fans van de tenor nogmaals hun grote held kunnen eren en herdenken.

‘La Callas’, zoals we haar hier noemen, wordt op een heel stijlvolle manier geëerd: met een prachtige documentaire waarin haar leven voor de schermen (La Callas) en achter de schermen (Maria) breed wordt uitgelicht.

Veel wist ik nog niet van de van huis uit in Amerika geboren Griekse dramatische sopraanzangeres. Slechts dat ze een stem heeft waarmee menig geluidsbarrière werd doorbroken en waarmee ze, dankzij haar sublieme techniek en onvolprezen schoonheid, menig hart heeft veroverd.

Een avondje in het Florentijnse Odeon

Callas, ze heeft iets wat me fascineert, laat ik eerlijk zijn. Dus toen vrienden me uitnodigden om naar de bioscoop te gaan (het onvolprezen antieke Odeon in Florence), kon ik deze niet afslaan. En blij ben ik dan ook dat ik dat niet gedaan heb.

Het Odeon is geen standaard bioscoop. Het is eigenlijk een oud theater waar ze later de schermen hebben ingebouwd. Eigenlijk zie je ‘La Callas’ dus gewoon weer in haar thuishaven: het theater.

Als ik net ben neergeploft in een van de diepe theaterstoelen kijk ik om me heen naar het binnenlopende publiek. Redelijk wat mensen op leeftijd, maar ook wat jongeren.

LEES OOK:  Column: te voet naar Rome - deel 8

Wat zouden hun gedachtegangen en emoties zijn bij het zien van deze, zoals ze vaak werd genoemd, divina soprano? Het zaallicht gaat uit en de documentaire begint.

Bam. Een close-up van het gezicht, de stem en de muziek. Ik betrap me erop dat vrijwel direct de tranen achter mijn ogen staan. Dit belooft wat…

Van Callas naar Maria en weer naar Callas

De titel Maria by Callas is daarin zeer treffend gekozen door de cineast Tom Volf die op zeer smaakvolle wijze het duale leven van Maria Callas in beeld heeft gebracht.

La Callas was de grote operadiva, waar Maria eigenlijk altijd de tweede of derde viool speelde. Getekend door spartaanse zangopleidingen, waardoor zij vanaf haar dertiende al volledig werd ondergedompeld in de operawereld, terwijl andere kinderen gewoon lekker buiten speelden. En dat trauma achtervolgt haar voor de rest van haar te korte leven.

Bijzonder is dat Volf ervoor heeft gekozen om haar leven te koppelen aan de door haar gezongen meesterwerken van Bellini, Verdi en Puccini.

In bepaalde tijdsperiodes van haar leven is bijpassende muziek gekozen. Of dit nou het Addio del Passato is uit La Traviata of de Vissi d’Arte uit Tosca. Ook zingend vertelt Callas het verhaal. Waarmee haar leven eigenlijk gelijkstaat aan een grootse en meeslepende opera.

Zakdoekentijd

Als het Addio del Passato door de bioscoopzaal galmt, zie ik dat de handtassen opengaan en zakdoeken nodig zijn om de betraande ogen te deppen. Naast mij zit een mevrouw die overmand door emoties diep zucht om weer te kalmeren.

LEES OOK:  Videocolumn: het succes van Ferrari

Ze kijkt me aan en fluistert met gesmoorde stem: ‘Deze vrouw is voor mij een voorbeeld geweest. Zo’n sterke, altijd weer opkrabbelen en toch, ondanks alles die stem zo goed en sterk houden. Ik hou van Callas.’

Krachtpatser Callas

Stardome is het woord wat er door mijn hoofd schiet als ik haar voor de zoveelste keer van een vliegtuigtrap af zie komen terwijl hordes pers klaarstaan om haar de meest onmogelijke vragen te stellen.

Je ziet het masker dat ze draagt, je voelt haar angst en toch glimlacht ze en loopt dapper door. Op naar het Metropolitan in New York waar ze een comeback maakt of via de hoofdingang het Scala van Milaan binnenwandelt voor de zoveelste uitvoering van La Traviata.

Liefde en intrige

Maar achter de schermen is het Stardome ver te zoeken. Maria wil vooral rust, terwijl Callas eigenlijk nog steeds hunkert naar applaus. Als Maria verliefd wordt op de Griekse Aristoteles Onassis, de man die ze tot het eind van haar leven haar vriend noemt, wil ze stoppen met zingen. Uitrusten.

Dan blijkt dat Callas lijdt aan hevige depressies en het gewoonweg niet meer kan opbrengen om te zingen. Zeker op het moment dat Onassis haar inruilt voor Jackie Kennedy, de vrouw van de overleden JFK, met wie hij vervolgens ook nog trouwt.

Ups en downs

Callas herpakt haar carrière, staat weer als Tosca op de planken tot de depressie van haar wint en haar na de eerste akte laat stoppen met zingen. Vervolgens is het een paar jaar stil. Pas op het moment dat Onassis en Callas elkaar weer vinden, gaat het beter met Callas. Ze herpakt zichzelf, gaat weer zingen en maakt een glorieuze comeback met een groots afscheidstournee.

LEES OOK:  Column: Starbucks in Italië

Na een leven vol stress, paniek, doorvechten en zichzelf herpakken, overlijdt Callas aan een hartaanval.

De connectie met Italië

Als het beeld op zwart gaat, barst er een luid applaus los. Om me heen zie ik zwaar geëmotioneerde Italianen die blijven roepen en klappen. Terwijl het O mio babbino caro door de zaal galmt, houdt langzaam het applaus op en wordt er naar de laatste Callas-toegift geluisterd. Vervolgens wint mijn nieuwsgierigheid en ga ik toch eens peilen wat Callas met Italië doet.

Achter mij zat een meneer van rond de 70 jaar en als ik de lobby in loop ik zie hem nog heftig de tranen uit zijn ogen wrijven. ‘Meneer,’ vraag ik hem voorzichtig, ‘wat vond u hier nou zo mooi aan?’

Hij kijkt me aan en zucht: ‘Weet je, jongeman, naast haar enorme schoonheid en kraakheldere stem, heeft ze op haar manier zo’n bijdrage geleverd aan het opera-erfgoed. Callas was en ís de allerbeste sopraan die wij ons maar kunnen wensen. Sterker nog, zij heeft een eeuwige stempel gedrukt op de Italiaanse opera. Ze is niet Italiaans, maar heeft altijd met trots en op haar manier ons erfgoed onderhouden. Daar moeten we haar dankbaar voor zijn. Callas is dan ook een beetje van ons allemaal!’

Column: Maria by Callas, de film die de Italianen doet huilen
Beoordeel dit artikel

Geschreven door Reinout Bosman

Reinout Bosman

Reinout Bosman is een veelzijdige internationale spreker, schrijver en marketeer. 'Al jaren ben ik gefascineerd door Italië en al zijn facetten en schoonheden. Op jonge leeftijd ben ik verliefd geworden op Italië, waar ik al een aantal jaren woon. Als ‘import-Italiaan’ leer ik iedere dag weer van dit charmante en cultureel rijke land. En sta ik af en toe versteld van de dagelijkse gebeurtenissen die zowel hilarisch als bizar kunnen zijn. All’italiano, laten we dat maar concluderen.'

Loading…

De 5 mooiste plekken in Basilicata

Dure hotels in Italië

Top 10: de allerbeste luxehotels in Italië