Windmolenprotest en volksdansen op Sardinië

Deze zomer is het weer heet en droog op Sardinië. Zelfs onze waterput, die een meter of 40 de grond ingaat, geeft af en toe zo weinig water, dat de pomp in de pauzestand schiet om droogloop te voorkomen. Schaapsherder Filippo, die een paar honderd meter verder woont, vertelt ons dat hij hetzelfde probleem heeft en dat dit overal in de omgeving zo is.

Waarschijnlijk speelt het feit dat wij op een heuvel zitten ook een rol. Groot voordeel van deze plek is wel dat de maestrale, de wind uit het noordwesten, hier regelmatig wat verkoeling brengt. Maar het kan ook flink tekeergaan: ons zwembad van zo’n 3 meter doorsnee bleek bij aankomst een paar meter opgetild te zijn. Het was geëindigd op een punt van het dak van het schuurtje en daardoor kapotgescheurd.

Windturbines

Zo’n winderige plek is natuurlijk ook ideaal voor pale eoliche (windturbines). In onze omgeving staan er een heleboel. De meeste staan niet dichtbij en de paar exemplaren die we wel zien, zijn niet hoog. Maar daar gaat wellicht verandering in komen.

Op sociale media en in de krant lezen we berichten over de geplande vernieuwing van een windmolenpark in de buurt. Zo’n 50 windmolens worden vervangen door een kleine 30 met een veel grotere opbrengst. Klinkt goed, maar die nieuwe palen worden 180 meter hoog, bijna drie keer zo hoog als de huidige en ongeveer net zo hoog als de Euromast. Dat maakt de kans groot dat ze ook bij ons in het vizier komen.

Niet dat alle inwoners van de omliggende dorpen het hierbij laten zitten. Verschillende actiecomités roeren zich. Er worden protestbijeenkomsten georganiseerd om het landschap en het cultureel erfgoed te beschermen tegen de vermeende speculazione energetica (energiespeculatie).

Tijdens een van die bijeenkomsten maakt een groep mensen een grote kring, bedoeld als abbraccio (omhelzing), bij de Santissima Trinità di Saccargia, de beroemdste middeleeuwse kerk van Sardinië. De nieuwe windmolens bederven volgens hen het aanzicht van de omliggende heuvels en daarmee de beleving van deze ‘heilige’ plek.

Ook op sociale media wordt flink gediscussieerd. De Nuova Sardegna van begin augustus doet verslag van een openbare gemeenteraadsvergadering in een naburig stadje. Hier zijn de gemoederen hoog opgelopen omdat de nieuwe palen mogelijk zullen uitsteken boven een bekend uitzichtpunt. Uiteindelijk heeft de burgemeester beloofd om te kijken wat de gemeente nog kan doen om het project tegen te houden, maar de juridische mogelijkheden lijken uitgeput. We gaan het zien.

Folkloristische ontmoeting

Een vorm van cultureel erfgoed die niet zo snel wordt bedreigd door windenergie, is het traditionele volksdansen. In verschillende dorpen en steden vinden lokale én internationale volksdansevenementen plaats. Met onze dochters bezoek ik zo’n incontro internazionale del folklore (internationale folkloristische ontmoeting) in een nabijgelegen dorp.

We nemen plaats in het nieuwe betonnen amfitheater in het stadspark. Een lange, dunne, blonde presentatrice en een korte, dikke, grijze Sardijn (die naar eigen zeggen altijd in het niet valt bij zulke dames) openen de avond. Althans dat denken wij, totdat elke deelnemende groep een ingelijst stukje tekst krijgt uitgereikt als ricordo (aandenken) aan het festival. Daardoor lijkt het al afgelopen, terwijl wij dachten dat het om 21:30 uur zou beginnen…

Maar het klopt toch. Na nog wat mooie woorden over het belang van de ontmoeting tussen culturen in tijden van oorlog en van het overbrengen van tradities op de jeugd, gaat het feest toch echt van start. De eerste optredens komen van een mannenkoor en van een volksdansgroep uit het organiserende dorp. De laatste wordt zoals altijd begeleid door een kleine traditionele accordeon. De geluidsversterking staat echter zo hard dat we in onze tassen duiken, op zoek naar oordopjes en koptelefoons. Daarmee is het gelukkig een stuk beter te doen.

Dan zijn de Turkse kinderen aan de beurt. Zo’n 14 jongetjes van een jaar of 10 gaan in de eerste danspose klaarstaan en wachten op de muziek. En wachten…. En wachten… Maar het blijft stil. De armpjes worden moe en beginnen te zakken. Dan vatten de kinderen weer moed en hernemen ze hun positie. Maar er klinkt nog steeds geen muziek: de usb-stick doet het niet. Onder medelijdend commentaar van de presentatrice en het publiek worden de arme jongetjes (poveretti!) van het podium gedirigeerd.

Het programma wordt omgegooid. Na de Taiwanese danseressen en een Sardijnse groep komen de Turkse jongens (en meisjes) gelukkig toch nog aan de beurt. Na een Sardijnse groep uit weer een ander dorp, zoals steeds in prachtige traditionele kostuums, wordt de avond afgesloten door de Maori uit Nieuw-Zeeland.

Na hun traditionele dansen en liederen pakken 2 krijgers het publiek in met een prachtige, tweestemmig versie van de Napolitaanse klassieker ‘O sole mio’. De uitgelaten bezoekers geven hun een staande ovatie.

Inmiddels is het al middernacht geweest. Ik rijd als een ouwe Sardijnse nonna (oma) naar huis, want de weg is nauwelijks verlicht, de belijning is vervaagd of nooit aangebracht, en je moet hier goed oppassen voor overstekende cinghiali (zwijntjes). Om 00:50 komen we thuis. Het is nog 26 graden en er staat geen zuchtje wind.