Een van de mooiste autoroutes in Toscane is de SR222 Via Chiantigiana

Toscane staat natuurlijk bekend om zijn mooie heuvellandschappen met vergezichten. Een van de mooiste routes die je kunt rijden loopt van Florence naar Siena en doorkruist het wijngebied van de Chianti Classico. Onderweg word je getrakteerd op de prachtigste uitzichten over wijn- en olijfboomgaarden en middeleeuwse dorpen. Rij je met ons mee?

De SR222 (strada regionale 222), beter bekend als de Via Chiantigiana, begint in Florence en loopt dan kronkelend en slingerend door de Toscaanse heuvels in 69 kilometers naar Siena. Het eerste echte hoogtepunt van de rit (vanuit noordelijke richting) is het schitterende stadje Greve in Chianti. Dat is tegelijkertijd een goed instappunt als je een deel van de route wilt rijden. Overigens is deze route ook erg populair onder motorrijders.

Greve in Chianti

Zelf zijn we afgelopen zomer ook bij Greve begonnen. Dit stadje moet je zeker niet voorbijrijden, maar even de auto op het parkeerterrein vlak buiten het stadscentrum parkeren en dan richting het cemtrale plein lopen.

Greve in Chianti is de onofficiële toegangspoort tot de Chianti-streek voor wie vanuit Florence richting het zuiden reist. De geschiedenis van het stadje gaat ver terug: eerst woonden hier de Etrusken, later namen de Romeinen het gebied over. Het huidige centrum kreeg z’n vorm in de middeleeuwen. Dankzij de ligging aan 2 belangrijke pelgrimsroutes, de Via Francigena en de Via Volterrana, groeide Greve uit tot een belangrijk handelscentrum.

Het niet te missen hart van Greve is het driehoekige Piazza Matteotti. Rond dit karakteristieke plein vind je de boogportieken, die herinneren aan de oude markten die hier werden gehouden en waar je nog lekker in de schaduw onder kunt neerploffen voor een lome lunch.

Tip: bij Caffè Le Logge aan het plein kun je een heerlijke pizza (ook voor de lunch) of andere gerechten bestellen.

Op het plein tref je ook een monument voor Giovanni da Verrazzano, de Italiaanse ontdekkingsreiziger naar wie de Verrazzano-Narrows Bridge in New York is vernoemd.

Ook het stadhuis, met zijn neorenaissancistische uitstraling, staat aan het plein. Aan de andere kant vind je de kerk van Santa Croce, die werd gebouwd op de plek van een oudere middeleeuwse kerk.

Panzano in Chianti

Als je de Chiantigiana verder zuidwaarts volgt, komt uit in Panzano in Chianti, een frazione van de gemeente Greve in Chianti.

Hoog boven het dorp torent het middeleeuwse kasteel van Panzano, het oudste gebouw van het dorp. De oorspronkelijke muren zijn grotendeels bewaard gebleven. Via een poort kom je het kasteel binnen, waarna een smalle straat naar een klein plein leidt. Hier staat de Cassero, een imposante toren die boven de andere gebouwen uitsteekt.

Het kasteel en het oude dorp staan tegenwoordig bekend als Panzano Alto. Het historische centrum bestaat uit twee parallelle straatjes die samenkomen bij het plein en het kasteel.

Panzano is een geliefde bestemming voor wijnliefhebbers. Elk jaar wordt hier het wijnfestival Vino al Vino georganiseerd, in het derde weekend van september. Op 25 april vindt de Festa della Stagion Buona plaats, een traditioneel dorpsfeest.

En dan is er nog Dario Cecchini, de wereldberoemde slager uit Panzano en groot liefhebber van de bistecca alla fiorentina, de beroemde Florentijnse T-bonesteak.

Wie vanuit Panzano verder rijdt, komt bij een splitsing. Ga je rechtdoor, dan bereik je na ongeveer 20 kilometer Castellina in Chianti. Je kunt ook linksaf om richting Radda in Chianti te gaan.

Radda in Chianti

Radda in Chianti is een sfeervol middeleeuws stadje, omringd door goed bewaard gebleven verdedigingsmuren. Wie vanuit Castellina aan komt rijden, ziet meteen de karakteristieke kantelen en de huizen die tegen de oude muren zijn gebouwd.

Radda was ooit de hoofdstad van de Liga van Chianti en speelt nog altijd een belangrijke rol in de wijntraditie van de streek. Op het centrale plein staat de romaanse kerk van San Niccolò, een van de blikvangers van het dorp.

Ook bijzonder is de oude ijskelder van de groothertog, waar vroeger ijs werd opgeslagen. In het voormalige franciscanenklooster van Santa Maria in Prato is het Museum voor Religieuze Kunst van de Chianti gevestigd.

In het omliggende heuvellandschap liggen onder meer de Pieve di Santa Maria Novella, verschillende kastelen en oude, versterkte landhuizen.

Castellina in Chianti

Het is ook nu nog goed te zien: Castellina in Chianti ontstond als militaire vesting en was eeuwenlang inzet van de strijd tussen Siena en Florence. De middeleeuwse vesting en delen van de imposante verdedigingsmuur herinneren nog aan die roerige geschiedenis. Volgens de overlevering werd zelfs de beroemde architect Brunelleschi ingeschakeld bij de aanleg van de nieuwe stadsmuren.

Tegenwoordig is Castellina een sfeervol stadje aan de Chiantigiana, omringd door uitgestrekte bossen en een rijke fauna. Een van de bijzonderste plekken is de Via delle Volte, een overdekte straat die ooit onderdeel was van het verdedigingssysteem. Nu vind je er winkeltjes en restaurants en kun je door raampjes de wijnkelders zien.

Ook de Fortaleza, met zijn hoge toren, is een bezoek waard. Vanuit de toren heb je een prachtig uitzicht over Castellina en het Toscaanse landschap. In het gebouw zijn bovendien het gemeentehuis en het Archeologisch Museum van de Chianti gevestigd. Net buiten het centrum staan de neoromaanse kerk van San Salvatore en de Etruskische grafkamers van Montecalvario.

Castellina heeft niet verrassend eveneens een belangrijke rol gespeeld in de wijnwereld: in 1924 werd hier het Consorzio del Vino Chianti Classico opgericht en dat zul je weten: je struikelt hier over de zwarte hanen in alle soorten en maten.

Vanaf Castellina kun je verder richting Siena of via de Val d’Elsa naar onder meer San Gimignano en Monteriggioni, beide een bezoek meer dan waard maar ook een stuk toeristischer.

Giaole in Chianti

Gaiole in Chianti dankt zijn ontstaan aan de strategische ligging op een kruispunt van handels- en verbindingsroutes tussen de Chianti en de Valdarno. Het dorp groeide uit tot een belangrijke marktplaats voor de kastelen in de omgeving.

Omdat Gaiole vooral een handelscentrum was, heeft het geen verdedigingsmuren. Het centrum werd in de loop der eeuwen meerdere keren verwoest en herbouwd, waardoor er maar weinig historische gebouwen bewaard zijn gebleven.

Tegenwoordig is Gaiole een belangrijk centrum in de Chianti Classico-streek. Tot de mooiste plekken behoren het 13e-eeuwse Castello di Cacchiano, het door architect Sangallo verbouwde Castello di Brolio en het op een heuvel gelegen Castello di Monteluco.

Ook bijzonder zijn de Pieve di Spaltenna, met een 15de-eeuws crucifix, het ommuurde middeleeuwse dorp Vertine en de Abbazia di Coltibuono, een voormalig klooster dat tegenwoordig dienstdoet als wijngoed.

Siena

Vanaf Gaiole voert de Chiantigiana verder naar Siena, het eindpunt van deze route door de Chianti. Ben je nog nooit in Siena geweest, rijd dan zeker even door om het schitterende middeleeuwse stadsbeeld te verkennen.

Als je net buiten de stadsmuren bij parkeerplaats San Francesco (naar de gelijknamige, hoger gelegen basiliek) parkeert, neem je vlot de roltrappen naar boven en sta je direct in het historische centrum.

Na een diner in Siena reden we in het donker weer terug richting Greve over dezelfde SR222. Opletten voor de vossen en ander wild dat nu langs en over de weg kan schieten!