in

Italië moet op de fiets!

Italianen op de fiets door Nederland
In Amsterdam

Mobilità sostenibile: duurzame mobiliteit. Niet alleen in Nederland, maar ook in Italië is het inmiddels een kernbegrip geworden in het landelijk en regionaal verkeersbeleid. Met dien verstande dat we er in Nederland al aardig wat verder mee gevorderd zijn dan in Italië. En dan hebben we het vooral over de fiets.

Schoon vervoer bestaat natuurlijk uit veel meer, maar op andere gebieden timmert Italië ook wel aan de weg, zij het niet altijd even consequent. De snelle treinen zijn uiterst effectief, het openbaar vervoer functioneert van goed (Milaan) tot matig (Rome), steeds meer stadscentra worden min of meer autovrij en de eerste elektrische taxi’s zijn ook al gesignaleerd.

Chaos

De fiets – toch het schone, gezonde en goedkope alternatief voor de auto – is tot nu toe echter het ondergeschoven kind. Fietsen als sport is best populair, en vooral in het noorden en centrum van het land worden ook steeds meer toeristische fietsroutes in gebruik genomen. Maar op een paar middelgrote steden als Lucca en Ferrara na wordt de fiets maar zelden als dagelijks vervoermiddel gebruikt en dat is weer een van de oorzaken van de chaos, smog en verkeersproblematiek waar vrijwel elke Italiaanse stad mee kampt.

Gevaar

Ook heersen er nogal wat vooroordelen ten opzichte van het eenvoudige rijwiel. Fietsen zou gevaarlijk zijn: in Rome hoor ik dat vaak, maar als een van de paar dozijn inwoners die op de fiets naar hun werk gaan, kan ik verzekeren dat het best meevalt, zolang je maar uiterst rechts houdt en let op openslaande portieren.

LEES OOK:  Column: even terug in Nederland

Fietsen is voor losers

Verder zouden de Italiaanse steden met hun soms steil oplopende straten ongeschikt zijn voor fietsverkeer. Ook dat is schromelijk overdreven. De fameuze zeven heuvels van Rome zijn voor een beetje geoefende fietser best te doen en door de e-bike is ook dit excuus komen te vervallen. Veel jongeren vinden tenslotte dat, zoals de puberdochter van vrienden het uitdrukte, ‘de fiets voor losers is’. (La bici è da sfigati.)

Zij geven de voorkeur aan een motorino, of erger nog, aan een van die plastic mini-autootjes die je hier al vanaf je 16e mag rijden en waarmee de verwende kinderen van Romeinen met te veel geld de stad onveilig maken. Dit lijkt me vooral een kwestie van opvoeding en het bieden van alternatieven.

Fietsbaarheid

Gelukkig realiseren steeds meer Italiaanse beleidsmakers zich dat de fiets ook in hun land een belangrijke rol kan spelen. Het woord ciclabilità komt daarom nu vaak terug in gemeentelijke beleidsplannen en de burgemeester van Rome, Virginia Raggi, kondigde onlangs trots de opening aan van een nieuw fietspad van 400 meter naast de Via Nomentana.

Nog niet veel, inderdaad, maar het is tenminste het begin van een fietsvriendelijk beleid. Dat beleid moet echter wel van de bodem op worden opgebouwd en daarom nemen de makers ervan graag een voorbeeld aan landen waar men al een stuk verder is, met name Nederland, dat de faam geniet van nazione più ciclabile del mondo.

Studiereis naar Nederland

Zo komt het, dat ik onlangs een – door de ambassade en de Dutch Cycling Embassy georganiseerde – studiereis mocht begeleiden voor acht verkeersambtenaren uit Turijn, Bologna, Florence, Rome en Palermo. In minder dan drie dagen hebben we daarbij een bomvol programma afgewerkt van in totaal veertien presentaties, fietstours, en werklunches in Utrecht, Nijmegen en Amsterdam. Tot genoegdoening van iedereen.

LEES OOK:  Sanremo 2017: hét Italiaanse songfestival

De deelnemers waren stuk voor stuk gedreven, geïnteresseerde en ter zake kundige mensen die alle informatie gulzig opslorpten. Dat leidde tot een vloed van vragen en opmerkingen over en bij fietspaden, rotondes, onder- en bovengrondse stallingen, bewegwijzering, parkeerproblematiek, verkeerswetgeving enzovoorts. En tot levendige discussies met Nederlandse collegae en tussen de deelnemers onderling.

Zoals een van hen na afloop zei: ‘Wij hebben de verkeerskundige basiskennis wel in huis en op het internet kunnen we alle gewenste informatie vinden. Maar om het echt te begrijpen, moet je het ter plekke gezien en beleefd hebben en kunnen praten met de Nederlandse collegae.’

Al met al een geslaagde kennisoverdracht dus, waar zeker een vervolg op komt. En als bij de uitvoering van hun fietsbeleid de Italianen nu ook Nederlandse expertise in huis halen, dan is dat helemaal mooi meegenomen!

Italië moet op de fiets!
Beoordeel dit artikel

Geschreven door Aart Heering

Aart Heering

Aart Heering, historicus en journalist. Woont 30 jaar in Italië en werkt momenteel voor de Nederlandse ambassade in Rome.

Loading…

30.000 liter prosecco stroomt weg

De wereld rouwt om 30.000 liter aan verloren prosecco

Apulië: het Italië uit de folders

17 praktische tips voor Puglia