in

De Italiaanse grondwet, een bejubeld document

Het saaiste onderwerp ooit op Dit is Italië?

De Italiaanse grondwet
De Italiaanse grondwet

La costituzione Italiana… de Italiaanse grondwet. Hoe bedenk je het om over zo’n vreselijk saai onderwerp een blog te gaan schrijven en nog hoopt ook dat Nederlanders en Vlamingen die in Italië geïnteresseerd zijn dat gaan lezen? Nou ja… ik doe een poging en we merken wel hoe het gaat lopen.

Waarom een blog over de Italiaanse grondwet?

La costituzione Italiana is een bejubeld document. De beroemde Benigni (van onder andere La vita è bella) heeft er jaren geleden een avondvullend programma aan gewijd dat door miljoenen mensen in Italië is gevolgd. Daarmee is de grondwet weer meer onder de aandacht gekomen.

Voor de liefhebbers: Roberto Begnini spreekt 2 uur over de Italiaanse grondwet

Moet je je even voorstellen wat dat betekent… de meest beroemde komiek in Italië praat een show vol over de grondwet en hoe mooi en belangrijk die wel niet is.
Dat is op z’n minst opmerkelijk.

Vervolgens is de regering van Renzi over een referendum met voorstellen om de grondwet te wijzigen, gevallen. Door het referendum zijn wederom meer Italianen zich gaan verdiepen in de grondwet en sindsdien wordt er vaak over gepraat en is la costituzione echt helemaal in.

Renzi tijdens zijn ja-campagne voor het referendum
Renzi tijdens zijn vurige campagne voor het referendum (foto: Rop Zoutberg)

De Italiaanse grondwet is direct na de Tweede Wereldoorlog geschreven door een groep mannen uit totaal verschillende hoeken van de maatschappij. De communisten samen met de liberalen, de katholieken samen met de socialisten, en zo verder. Deze mensen zijn met elkaar gaan praten en zijn dat blijven doen totdat er een document was waarmee iedereen het eens kon zijn. Er werd vastgelegd hoe Italië zou moeten functioneren.

Italië kwam gehavend uit de Tweede Wereldoorlog, waarin het met Mussolini eerst aan de kant van Duitsland stond en daarna van richting is veranderd. De interne strijd was, naast de externe, ook heftig. Hieruit zijn harde maar wijze lessen geleerd en die zijn destijds in de grondwet verwerkt.

Delen van de Italiaanse grondwet hebben als basis gediend voor de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die niet lang na het ontstaan van de Italiaanse grondwet ook vorm heeft gekregen.

La costituzione Italiana bestaat uit 2 delen. Het eerste deel bepaalt de fundamentele principes en het tweede deel gaat over de indeling van de republiek (dus de regering, het parlement, het staatshoofd enzovoorts).

De originele grondwet ligt in het Quirinale (foto: Wikimedia)

Artikel 1

Een aantal fundamentele principes is interessant. Zo is Italië een republiek gebaseerd op het werk (artikel 1 legt dit direct vast). In principe moet er volgens de grondwet werk voor iedereen zijn en jarenlang hebben regeringen er alles aan gedaan om dat voor elkaar te krijgen.

Ook ligt volgens artikel 1 de soevereiniteit (dat wil zeggen ‘beslissingen nemen zonder verantwoording aan anderen af te hoeven leggen’) bij het volk en de grondwet geeft aan op welke manier het volk dit kan en mag doen.

Artikel 3

In artikel 3 staat dat alle burgers gelijkwaardig zijn en op dezelfde manier door de wet moeten worden behandeld, ongeacht religie, kleur, geslacht enzovoorts.

Vervolgens staat er dat de Republiek ervoor moet zorgen dat alle burgers zich volledig kunnen ontwikkelen en vrij deel moeten kunnen nemen aan de politiek en de economie, door mogelijke obstakels aan die deelname te verwijderen.

Dat is schitterend in het Italiaans opgeschreven. Na jaren dictatuur en daarna oorlog, is dit een prachtig streven. Een staat die zich verplicht tegenover zijn inwoners ervoor te zorgen dat iedereen zich volledig kan ontwikkelen en aan het sociale, politieke en economische leven deel kan nemen. Misschien een utopie, maar het is ook artikel 3 van de Italiaanse grondwet.

Artikel 4

Artikel 4 gaat nog verder in op het recht op werk dat in artikel 1 de basis van de Republiek was genoemd, maar geeft ook alle burgers de opdracht om bij te dragen aan de materiële en/of spirituele vooruitgang van het land.

Dus Italiaanse ingezetenen hebben de plicht om minimaal materieel bij te dragen aan de vooruitgang, maar naar keuze kan dat ook op spiritueel vlak zijn.

Artikel 9

In artikel 9 staat: De Republiek bevordert de ontwikkeling van cultuur en het wetenschappelijk en technisch onderzoek. Het beschermt het landschap en het historische en artistieke erfgoed van Italie. Kortom, de ‘costituenti’ (de personen die de grondwet hebben geschreven) vonden het destijds al belangrijk om aandacht aan het milieu te schenken en aan alle prachtige culturele rijkdommen van Italie.

Artikel 10

Artikel 10 beschrijft dat aan buitenlanders die in eigen land niet hetzelfde recht op democratie hebben als in Italië, asiel moet worden verleend (volgens regels die in wetten zijn vastgelegd).

Artikel 11

In artikel 11 staat dat Italië oorlog verwerpt, ook als middel om internationale geschillen op te lossen. Het woord verwerpen is schitterend, ripudiare. Het wordt vaak gebruikt om een persoon te weigeren die eens in ons leven was, vaak familielid, maar kan ook een goede vriend zijn.

Artikel 11 van de Italiaanse grondwet

Het mooie aan ripudiare is dat het erkent dat er ooit een sterke band was, maar die wordt doorbroken. Italië heeft oorlogen gevoerd, maar in de grondwet staat dat het dat verwerpt, dat het daar niets meer mee te maken wil hebben.

Tot slot beschrijft artikel 12 hoe de Italiaanse vlag eruit moet zien (varengroen, helderwit en vlammend scharlakenrood verdeeld in drie verticale vlakken van gelijke grootte). Dat is op z’n minst opmerkelijk, dat de vlag zo’n belangrijke plaats inneemt.

vlag italie in Pantone-kleuren
Vlag van Italië in de juiste Pantone-kleuren

Basso, een van de costituzionalisti die heel belangrijk is geweest voor het Italië na de Tweede Wereldoorlog schreef: ‘Zolang werk niet voor iedereen is gegarandeerd, wordt van niet iedereen de vrijheid gegarandeerd; zolang er geen sociale zekerheid is, zal er geen echte politieke democratie bestaan; of wij doen geheel wat er in deze Grondwet staat, of we zullen nooit democratie in Italië hebben.’

Willemijn Lindeboom

Geschreven door Willemijn Lindeboom

Willemijn woont sinds 2001 in Italië. Na haar studie Technische Bedrijfskunde vertrok ze naar Tanzania en Zambia en toen ze na vijf jaar besloot dat het tijd was terug te gaan naar Nederland ging ze op vakantie naar Umbrië, vond het er zalig en bleef. Ze sprak al Italiaans omdat ze haar hele leven vakanties in Italië doorbracht en voor haar studie een jaar in Italië was om de taal te leren. In 2013 zei ze haar comfortabele leventje in Umbrië vaarwel om naar Toscane te verhuizen, ditmaal voor de liefde. Ze blogt nu af en toe op winitalie.com, geeft met veel plezier Italiaanse les - conversatielessen via Skype (www.willemijn.it), maakt websites en helpt wat Nederlandse bedrijven hun producten in Italie te verkopen of kleine problemen op te lossen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Loading…

mooiste campings comomeer

De 11 mooiste campings aan het Comomeer

Fiesole

Reistips Italië 2020: dit zijn de must-sees van het jaar!