Kun je je redden in Italië zonder Italiaans te spreken?

Wie voor het eerst naar Italië reist, stelt vroeg of laat dezelfde vraag: kom ik er wel met Engels? Of moet ik misschien toch een paar zinnen Italiaans leren?

Op internet lopen de antwoorden sterk uiteen. Sommige reizigers beweren dat iedereen Engels spreekt. Anderen vertellen dat zelfs de ober in een toeristisch restaurant een simpele vraag niet begreep.

De werkelijkheid is (zoals altijd) ingewikkelder. Wie naar de cijfers kijkt, ontdekt een opvallende paradox: Italië ontvangt jaarlijks tientallen miljoenen buitenlandse bezoekers, maar behoort niet tot de Europese landen waar vreemde talen het meest worden gesproken.

Italië is geen kampioen vreemde talen

Volgens de meest recente Eurobarometer-enquête ‘Europeans and their Languages’ kan 59 procent van de inwoners van de Europese Unie een gesprek voeren in ten minste één vreemde taal. Daarnaast zegt 47 procent van de Europeanen Engels te spreken als tweede taal.

Binnen Europa behoort Italië al jarenlang niet tot de kopgroep als het gaat om talenkennis. In eerdere Eurobarometer-onderzoeken gaf slechts iets meer dan een derde van de Italianen aan een vreemde taal voldoende te beheersen om een gesprek te voeren.

Volgens de laatste editie van de EF English Proficiency Index staat Italië wereldwijd op plaats 59 van 123 onderzochte landen. Binnen Europa behoort het land zelfs tot de laagst scorende landen. Italië eindigde in 2025 op de 35ste plaats van 37 Europese landen.

Dat betekent niet dat Italianen geen Engels leren. Integendeel: vrijwel alle leerlingen krijgen Engels op school. Maar er blijkt een groot verschil te bestaan tussen onderwijs en daadwerkelijk gebruik.

Interessant is dat Italië vooral laag scoort op spreekvaardigheid. In de EF-metingen ligt de score voor spreken aanzienlijk lager dan die voor lezen en luisteren. Een Italiaan begrijpt vaak meer Engels dan hij of zij durft te spreken.

Dat verschil merk je als reiziger. Waar je in Nederland, België, Scandinavië of veel delen van Duitsland vaak automatisch kunt overschakelen op Engels, is dat in Italië minder vanzelfsprekend.

Dat heeft meerdere oorzaken. Allereerst is Italië een groot taalgebied. Met bijna 60 miljoen inwoners kunnen veel Italianen gemakkelijk hun dagelijks leven leiden zonder ooit een andere taal nodig te hebben.

Daarnaast worden buitenlandse films en televisieseries traditioneel nagesynchroniseerd. Waar Noord-Europeanen al van jongs af aan worden blootgesteld aan Engelstalige media, horen Italianen meestal Italiaanse stemmen. Vanzelfsprekend is dit nu, in het tijdperk van individualistische ‘sociale’ media, snel aan het veranderen.

Ook speelt leeftijd een belangrijke rol. Volgens de Eurobarometer spreekt ongeveer 70 procent van de Europese jongeren tussen 15 en 24 jaar Engels. In Italië zie je hetzelfde patroon: jongeren spreken gemiddeld beter Engels dan oudere generaties.

Waarom toeristen vaak een ander beeld hebben

Toch hoor je veel bezoekers zeggen dat ze prima uit de voeten konden met Engels. Dat is niet vreemd. De gemiddelde toerist ontmoet namelijk geen doorsnee Italiaan. Hij spreekt vooral met mensen die dagelijks met buitenlanders werken:

• hotelmedewerkers
• campingreceptionisten
• toeristische gidsen
• medewerkers van musea
• personeel op luchthavens
• obers in restaurants op toeristische plekken

Het taalniveau van medewerkers hier ligt vaak aanzienlijk hoger dan het nationale gemiddelde. Wie uitsluitend vakantie viert aan het Gardameer, in Toscane, Rome of Venetië kan daardoor gemakkelijk de indruk krijgen dat vrijwel iedereen Engels spreekt.

Buiten de toeristische gebieden verandert het beeld

Zodra je de bekende routes verlaat, wordt Engels minder vanzelfsprekend. In kleine dorpen, familiebedrijven, lokale cafés en op markten spreken veel Italianen weinig of geen Engels. Vooral oudere inwoners kennen alleen het Italiaans.

Probeer maar eens een gesprek te voeren bij een lokale bakker in een klein dorp in Umbrië, een garagehouder in Basilicata of een visverkoper op een markt in Sicilië. Dan verandert het beeld vaak snel.

Dat betekent niet dat je problemen krijgt. Italianen staan bekend om hun bereidheid om bezoekers te helpen, ook als de communicatie moeizaam verloopt. Met een glimlach, wat handgebaren en een smartphone kom je vaak verrassend ver. Maar juist hier merk je hoe waardevol een paar woorden Italiaans kunnen zijn.

Verschillen tussen Noord en Zuid

Ook binnen Italië bestaan grote regionale verschillen. Volgens gegevens van de EF English Proficiency Index scoren regio’s als Lombardije, Veneto, Emilia-Romagna en Trentino-Zuid-Tirol duidelijk beter op Engelse taalvaardigheid dan veel regio’s in Zuid-Italië.

Dat verschil heeft onder meer te maken met economische ontwikkeling, internationale handel en het aandeel buitenlandse bezoekers.

Voor reizigers betekent dit dat Engels in steden als Milaan, Bologna en Verona vaak beter werkt dan in afgelegen gebieden van Calabrië, Basilicata of Sicilië.

Voor Duitse, Oostenrijkse en Zwitserse toeristen ligt de situatie weer anders. In Zuid-Tirol is Duits naast Italiaans een officiële taal. Ook rond het Gardameer en in delen van Trentino en Veneto zijn veel hotels, campings en restaurants sterk gericht op Duitstalige gasten.

Dat is het gevolg van tientallen jaren toerisme uit Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Wie Duits spreekt, kan zich in delen van Noord-Italië soms zelfs gemakkelijker redden dan iemand die uitsluitend Engels spreekt.

Dus: kun je je redden zonder Italiaans?

Voor de meeste vakantiegangers vormt het ontbreken van kennis van het Italiaans geen serieus obstakel. In hotels, restaurants, campings en toeristische attracties lukt communiceren meestal prima met Engels, en in sommige regio’s ook met Duits.

Maar er is een verschil tussen je redden en echt contact maken. Wie geen Italiaans spreekt, kan zonder problemen door Italië reizen.

Wie wel een paar woorden Italiaans spreekt, ontdekt vaak een andere kant van het land. Een gesprek met de eigenaar van een agriturismo, een aanbeveling van een marktkramer of een praatje met de ober wordt ineens een stuk makkelijker.

Misschien is dat wel de belangrijkste conclusie. Je hebt het Italiaans niet nodig om Italië te bezoeken. Maar een beetje Italiaans maakt Italië vaak wel een stuk toegankelijker.

Wil je laagdrempelig beginnen met het leren van de Italiaanse taal?

Met onze exclusief ontwikkelde cursussen Dit is Italiaans leer je het op de beste en op de leukste manier. In je eigen tijd en tempo mét de ondersteuning van een gecertificeerde docent. Voor maar € 19,99 per maand word je lid van de club. Ontdek alles op ditisitaliaans.nl.

Bronnen

• Europese Commissie, Eurobarometer 2024 – Europeans and their Languages.
• Europese Commissie, Directorate-General for Translation, cijfers over talenkennis binnen de EU.
• EF English Proficiency Index 2025.