in ,

Roman: Eva slaapt

Alto Adige

Eva slaapt is het romandebuut van Francesca Melandri. Wat ons betreft zet deze Italiaanse zichzelf meteen als literair talent op de kaart. Het boek weet op ingenieuze wijze een familiegeschiedenis met de historie van een streek in Italië te vervlechten en doet dat op een bijzonder boeiende en leesbare wijze.

Zuid-Tirol?

Voor veel Nederlanders is Zuid-Tirol of Alto Adige een prachtige streek in Italië. Waarbij het wel een beetje gek is dat er ook Duits wordt gesproken. Voor sommigen is de Duitstaligheid een reden om er op vakantie te gaan. Voor anderen is het juist een afknapper. Liever reizen ze wat verder zuidelijk tot onder Bolzano (Bozen) om ‘echt op vakantie in Italië’ te zijn. Iedereen geniet van de schitterende natuur, de bergen en de vele toeristische mogelijkheden in zowel de zomer als de winter. Weinigen weten welk bloedvergieten hier heeft plaatsgevonden.

Geschiedenis van de streek

Eva slaapt beslaat zo’n 7 decennia aan geschiedenis van de streek. We beginnen in 1919, direct na de Eerste Wereldoorlog en eindigen aan het begin van de 21ste eeuw. Melandri leert ons een lesje Europese geschiedenis met de nasleep van de Grote Oorlog en de annexatie van een stuk Oostenrijk door Italië. Via het fascisme en de pogingen van het regime tot assimilatie van de Duitstaligen belanden we in de roerige jaren na de Tweede Wereldoorlog.

Terug in de Heimat

In deze periode leren we Gerda kennen, geboren uit ouders die in de oorlogsjaren ‘opteerden’ om terug te keren naar het Duitse Rijk. Ze zijn terug in hun ‘Heimat’, maar het leven loopt allesbehalve vlekkeloos. Op zestienjarige leeftijd gaat Gerda in een hotel werken. Niet veel later wordt zij zwanger van de zoon van een rijke textielmagnaat, die echter niet met haar trouwt. Gerda krijgt een dochter, Eva, en vele relaties volgen. Als ongehuwde moeder wordt ze in die tijd niet overal geaccepteerd, maar ze kan koken als de beste, waar ze dan ook haar geld mee verdient.

De eeuwig onbeminde

eva_slaapt_francesca_melandri

Een groot deel van het boek gaat over de belevenissen van Gerda en haar familie tegen een achtergrond van etnisch separatisme, aanslagen en politiek. Dit verhaal wordt van tijd tot tijd doorsneden met een treinreis die de volwassen Eva maakt (de ik-figuur in dit verhaal). Ze reist van haar geboortegrond in het uiterste noorden van Italië naar Reggio Calabrië in het uiterste zuiden. De enige minnaar van haar moeder die als een vader voor haar was ligt op sterven. Hij heeft gebeld en wil haar nog eenmaal zien. En haar vragen waarom ze zijn brieven nooit heeft beantwoord.

Wee, de dochters van liefdeloze vaders. Hun lot is dat van de eeuwig onbeminde. Slechts één keer in haar leven is mijn moeder Gerda zeker geweest van de liefde van een man, en ik van die van een vader. Al die andere mannen zijn voorbijgetrokken als zomerse hoosbuien, hebben onze schoenen bemodderd maar de weiden dorstig achtergelaten. Met Vito was dat anders. Zijn aanwezigheid was voor haar en voor mij als regen in juni, water dat het gras doet groeien en de bronnen vult. En na hem is voor ons voorgoed de droogte aangebroken.
Hij heeft niet meer lang te leven, vertelde hij met vermoeide stem.
En dan: ‘Ik zou je graag nog eens zien.’
Enkele uren later ben ik op weg. Op weg naar het zuiden, op weg naar Vito.

Het ‘hoofdverhaal’ wordt in jaartallen aangegeven (1919, 1964, 1971-1972) en de lange treinreis van Eva in kilometers (0 kilometer, 295-715 kilometer, 1397 kilometer). De intermezzo’s in de trein geven de nodige rust aan het intense en bij vlagen verwarrende verhaal van deze vrij onbekende geschiedenis.

‘Ik heb een Italiaans paspoort, mijn moedertaal is Duits, mijn geboortegrond is het zuiden van Tirol, de streek waarvan het noordelijke en oostelijke deel in Oostenrijk liggen. De Duitstaligen praten over Zuid-Tirol, de Italianen over Alto Adige, wat staat voor ‘Hoge Etsch’. Het verschil is vanuit welk standpunt je tegen de rivier aan kijkt: van bovenaf of van onderop.’

Grote thema’s in een spannend verhaal

De spanning wordt goed opgebouwd en het eind van het boek waarin Eva haar ‘vader’ ontmoet die ze zo graag had willen hebben, maar slechts veel te kort heeft gehad, is ontroerend en mooi als de beste aflevering van KRO’s Memories.

In Eva slaapt verweeft de schrijfster knap een groot aantal thema’s: ongehuwd moederschap, homoseksualiteit, een etnisch conflict, liefde en verlangen en meer.

Het is een fictieve roman, maar de schrijfster heeft zich zoveel mogelijk op de echte historische feiten gebaseerd. Daarom is het niet alleen een mooi verhaal voor hen die van mooie verhalen houden, maar ook voor hen die meer willen weten van de geschiedenis van dit intrigerende stukje Italië.

Eva slaapt (Eva dorme)
door: Francesca Melandri
vertaling: Annelen Habers
480 blz.
€ 19,90
Uitgeverij Cossee, 2011

Geschreven door Dit Is Italië

Benvenuto su Dit is Italië. Dit is Italië is een digitaal Italië-magazine dat zich richt op liefhebbers van het land. Niet alleen als vakantiebestemming, maar ook als het land van ‘ik vertrek’, la dolce vita, lekker eten en modieuze noviteiten. Op ditisitalie.nl vind je Italië-nieuws, leuke verhalen, wetenswaardigheden, tips, recepten, reistips, must-sees en van alles meer over Italië. Ook jouw Italië-tips zijn welkom!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

boerderij Toscane

Portretten van blijvers in Italië Voorgoed

100% Florence

Stedengids 100% Florence