in , ,

Van koffiebar tot boekwinkel: wandelen in Bologna

Hoe de eerste Nederlandse reisgids over Bologna is ontstaan

wandelen in bologna merel diemont

Wie Bologna zegt, denkt aan heerlijke pasta en middeleeuwse torens. Terecht. Weinig bezoekers kennen echter het water dat onder de stad loopt of de groene heuvels buiten de stad. En dat is zonde. In maart dit jaar verscheen daarom de eerste Nederlandstalige reisgids over Bologna: Wandelen in Bologna. Maar die kwam niet zonder slag of stoot tot stand…    

Hoe alles begon in een koffiebar

Ik neem gedachteloos een slok van de cappuccino die naast mijn opengeklapte laptop staat. Om mij heen klinkt het zachte Italiaanse geroezemoes van gesprekken en bestellingen die worden opgenomen. Pas ’s avonds veranderen de rustige gesprekken in deze koffiebar in rap Italiaans gelach en geklets. Zojuist heb ik de afstudeerscriptie van een student gecontroleerd en becommentarieerd. De naam van de student ben ik nu al vergeten. Het is namelijk niet de eerste scriptie die ik hier lees en van feedback voorzie…

Sinds mijn vriend en ik een paar maanden geleden naar Bologna zijn verhuisd, is het lezen van scripties mijn werk. Leuk werk, waar ik mijn handen vol aan heb. Maar toch: als nieuwbakken freelance tekstschrijver en editor mogen er nog best wat opdrachten bij. Zo beland ik op de onder journalisten welbekende site Villamedia: een soort marktplaats voor tekst, foto’s, vormgeving, communicatie en marketing. Mijn oog valt op de oproep ‘Auteurs gezocht’ van Odyssee Reisgidsen. En ik weet meteen: ‘die auteur, die zit hier in Bologna in een koffiebar’.

Het begin van een Odyssee

Net zoals ik uitgeverij Odyssee overtuig dat er een Nederlandse reisgids over Bologna moet komen, overtuigt de uitgeverij mij van de voorkeur van Nederlandse toeristen voor een reisgids die bestaat uit wandelingen. Ik stem ermee in, niet wetende dat ik komende maanden elk klein steegje van de Noord-Italiaanse stad minstens honderd keer zal doorlopen (zat ijssalon X nu links of rechts van straat Y?) en ’s nachts in mijn slaap Bolognese straatnamen zal brabbelen. Die reisgids gaat er komen. Hij moet alleen nog even geschreven worden.
 

LEES OOK:  Nationaal Park Gran Paradiso

Maar dat is niet zo’n probleem. Als oudste universiteitsstad ter wereld, vind je in Bologna een aantal historische bibliotheken met plafondhoge boekenkasten (inclusief verschuifbare trappetjes), wapenschilden en middeleeuwse fresco’s. Dankzij mijn gratis bibliotheekpas mag ik overal naar binnen. De inleiding en historische achtergrond staan na een paar dagen op papier. Dat geldt ook voor de thema’s van de wandelingen. De wandelingen zelf bestaan echter nog niet. En al snel ontdek  ik dat die er in mijn 13de-eeuwse bibliotheek en met behulp van Google Maps ook niet gaan komen.

Gewapend met pen, papier en camera

Dat is het begin van een maandenlange speurtocht naar de gezelligste straatjes, de lekkerste ijssalons en de interessantste plekken van de stad. Tussen scripties over architectuur op Curaçao en de vindbaarheid van een webwinkel (en uren cappuccino drinken) wandel ik door het historisch centrum van Bologna. Mijn opschrijfboekje en camera veranderen in trouwe wandelmaatjes. Achtereenvolgens verken en bepaal ik de routes van de vier themawandelingen: het historisch centrum, de gouden eeuw van het water, de universiteit en de heuvels.

De daaropvolgende maanden staan in het teken van perfectioneren van de route en het beschrijven van de hoogtepunten van Bologna. Mijn enthousiasme neemt de overhand. Ik betrap mezelf erop elk straatnaambordje te willen verklaren en elke portico – de typisch Bolognese zuilengalerij – bijzonder te vinden. Op deze manier loop niet alleen ik dagelijks een marathon, maar mijn toekomstige lezers ook. Dat moet anders. Ondanks dat ik de teksten inkort, vult mijn hoofd zich dagelijks met historische feiten over de gebouwen in onze buurt en verhalen over vrijwel alle kerken en musea die in Bologna te vinden zijn.

Rode gebouwen en groene heuvels

Ik begin anders tegen de stad aan te kijken. Alsof onder de bordeauxrode verf van de huizen een diepere laag verborgen is, die ik in mijn zoektocht naar de mooiste routes langzaam ontdek. Ik besef dat het doel van mijn reisgids is om bezoekers de rode verflaag van gebouwen af te laten peuteren om de stad werkelijk te leren kennen. Maar gemakkelijk is dat niet. Zeker niet bij de laatste wandeling die door Bologna’s achtertuin loopt: de heuvels van de Apennijnen.

Klimmend over de steile paden – mijn opschrijfboekje in mijn hand geklemd – ben ik ervan overtuigd dat bezoekers Bologna met de wandelingen beter leren kennen. Maar dat hier straks Nederlanders lopen die in plaats van een opschrijfboekje een reisgids vasthouden, dat is moeilijk voor te stellen. Ook zonder reisgids in de boekwinkels, vind ik het onderzoek – met name het veldonderzoek, middeleeuwse bibliotheken zijn uiteindelijk toch niet heel dynamisch – echter een waardevolle toevoeging aan mijn tijd in Bologna. De stad en haar inwoners blijven namelijk verrassen…

LEES OOK:  Column: Hollandse geneugten die ik mis in Italië

De vluchtelingenvilla

Op mijn vele tochten door de stad stuit ik regelmatig op verhalen die veelzeggend zijn voor de cultuur van de stad of typerend voor haar inwoners. Een voorbeeld is het grote aantal Afrikaanse asielzoekers dat ik elke dag tegenkom als ik een van heuvels aan de zuidkant van de stad beklim. Als ik ‘s ochtends omhoog klim, dalen zij af. En als ik eind van de dag naar de stad terugloop, komt een rij donkere figuurtjes mij tegemoet.

Dan lees ik dat Napoleon in 1796 Bologna veroverde en op een van de heuvels buiten de stad een villa liet bouwen. Zelf heeft hij hier nooit een voet gezet, maar voor een wandeling is dit interessant. Als ik het door cipressen omzoomde veld voor de grote witte – maar enigszins vervallen – villa oploop, valt het kwartje. Overal hangt was te drogen en van alle kanten groeten Afrikanen mij vriendelijk. Een migrantenopvang in Napoleons leegstaande villa. De creativiteit en het pragmatisme van Italianen kent geen grenzen.

wandelen in bologna

Bologna in de boekwinkels

Om echter in Italiaanse culinaire termen te spreken: na elk heerlijk diner volgt het onvermijdelijke moment dat je de afwas moet doen of op zijn best de tafel moet afruimen. Dat blijkt ook te gelden voor het schrijven van een reisgids. Na eindeloos dwalen door de leukste straten en het eten van ontelbare ijsjes (welk ijssalon heeft het lekkerste ijs) volgt het proces van controleren en nalezen. Het is immers niet de bedoeling dat bezoekers verdwalen omdat ik me bij de beschrijving van de route vergist heb in links en rechts.

Nadat Odyssee en ik zeker weten dat de eerste Nederlandse reisgids over Bologna bezoekers in duidelijke taal de weg wijst, duurt het een aantal weken voor ik terug in Nederland in de brievenbus een pakketje vind met twee gidsen waarvan de woorden mij net zo bekend zijn als de stegen en pleinen van Bologna. De 13de-eeuwse kanaaltjes die onder de stad lopen hebben we na een jaar met tegenzin verruild voor de Amsterdamse grachten. Maar dat Bologna tegenwoordig ook in de Nederlandse boekwinkels (en op bol.com) te vinden is, maakt veel goed.

Wandelen in Bologna
door: Merel Diemont
87 blz.
€ 16,50
Odyssee Reisgidsen, januari 2017
ISBN 9789461230430

LEES OOK:  Stedentrip naar Tivoli

Koop bij bol.com

Foto’s: Merel Diemont

Van koffiebar tot boekwinkel: wandelen in Bologna
5 (4 stemmen)

Geschreven door Merel Diemont

Merel Diemont

Merel Diemont studeerde Geschiedenis en Internationale Betrekkingen in Groningen. Via Den Haag, Zuid-Soedan, Maastricht, Amsterdam en Tanzania kwam ze in 2015 in Bologna terecht, waar ze een jaar gewoond heeft. Tegenwoordig werkt ze weer in Nederland, maar haar gedachten gaan nog vaak terug naar de tagliatelle al ragù, de Torre Asinelli en San Luca. Meer verhalen over Bologna zijn te vinden op Merels website The Best of Bologna en Facebookpagina.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Loading…