in ,

Italiaanse streken

‘Wat een gemopper in dit land. En dat alleen omdat we iets minder goed georganiseerd zijn dan Duitsland of Nederland.’

‘Toen God Italië creëerde, schrok Hij: zo mooi vond hij Zijn schepping. Hij vreesde dat de rest van de wereld jaloers zou worden. Daarom besloot Hij het land te laten bewonen door Italianen.’

Met dit onder Italianen bekende grapje opent Italiaanse streken – Een Romeinse wandeling door een land op drift. Volgens voormalig Italië-correspondent voor NRC en NOS en schrijver van het boek Bas Mesters, verwoordt deze uitspraak de hoofdzaken van het Italiaanse leven: schoonheid, moraliteit en realiteitszin. Hoofdzaken die het boek in drie akten en in eenentwintig hoofdstukken stuk voor stuk behandeld.

Het idee voor Italiaanse streken

Bas Mesters heeft gekozen voor de vorm van een wandeling door Rome. Op 14 november 2012, nadat hij als Italië-correspondent was gestopt, maakte hij een van zijn vele wandelingen door de Italiaanse hoofdstad. Het idee voor het boek speelde al langer door zijn hoofd, maar hij wist nog niet hoe hij het aan moest pakken. Maar dat idee kwam al wandelend langs allerlei monumenten en gebouwen die symbool staan voor elementen uit de Italiaanse cultuur. Hij besloot dóór te lopen en overal aantekeningen te maken en zich al schrijvend mee te laten voeren door de toedracht, de toestand en de toekomst van het land.

In de eerste akte van Italiaanse streken – de toedracht – beschrijft Mesters de opkomst van Berlusconi. Hoe kon hij aan de macht komen? En welke elementen in de Italiaanse cultuur zorgden ervoor dat hij stevig in het zadel kwam te zitten? In de tweede akte – de toestand – wordt Italië geschilderd zoals het nu functioneert (of niet functioneert). In de derde akte – de toekomst – staat Mesters stil bij de tegenstromen die het land proberen te genezen van zijn kwalen en voorlopig hebben geleid tot het aantreden van Matteo Renzi als jongste premier ooit.

LEES OOK:
Wintersport in Italië

Een wandeling door Rome

Voor in het boek is een plattegrondje van de binnenstad van Rome opgenomen. Hierin staat uitgetekend hoe Bas Mesters heeft gelopen en welke betekenisvolle plekken hij daarbij heeft aangedaan. Het lijkt me sterk dat Mesters daadwerkelijk op één dag heeft afgelegd, maar dat is uiteraard ook niet belangrijk. Het mooie is dat deze route aanleiding geeft om het Italië zoals hij dat in zijn tienjarige correspondentschap heeft leren kennen te bespreken.

italiaanse streken - bas mesters 3

De ‘hotspots’ in Rome die Mesters aandoet op een rij:

1. Nederlands Instituut
2. Villa Borghese
3. Il Pincio
4. Piazza del Popolo
5. Piazza San Lorenzo
6. Palazzo Barberini
7. Piazza Santi Apostoli
8. Palazzo Grazioli
9. Piazzo Margana
10. Het Capitool
11. Largo Argentina
12. Tiber
13. Tibereiland
14. Lungotevere
15. Paleis van Justitie
16. Piazza San Pietro
17. Piazza della Cancelleria
18. Via Vittorio Veneto
19. Piazza San Giovanni
20. Palazzo Chigi
21. Stazione Termini

Het zijn dus voornamelijk pleinen en grote gebouwen waaraan Mesters zijn verhalen ophangt. Goed leesbare verhalen over de Italiaanse cultuur. Zo vertelt Mesters aan de hand van de bar op Piazza San Lorenzo over het dagelijkse ritueel met cappuccino en een cornetto en over hoe je in zo’n bar een spoedcursus Italiaanse hoffelijkheid kunt krijgen. Over het overdreven gebruik van titulatuur, waarvan niemand de moed heeft om er een eind aan te maken. En over de staat die mensen keer op keer teleurstelt, waardoor Italianen steeds opnieuw worden gedwongen in de schulp van hun eigen familie te kruipen.

Berlusconi

Natuurlijk is er veel ruimte voor de opkomst en ondergang (?) van Berlusconi. Italië-kenners weten inmiddels wel hoe hij erin slaagde om aan de macht te komen en deze te consolideren. Maar Mesters legt het allemaal nog eens heel duidelijk en prettig uit waardoor het ook een goed te lezen boek is voor mensen die nog niet zo veel van de Italiaanse cultuur weten. Na lezing begrijp je ook meer over hoe het andere sterke mannen in het verleden ook lukte om de Italianen in de ban te krijgen.

LEES OOK:
Mijn Puglia - Saskia Balmaekers

Persoonlijke ervaringen

Mesters schrijft ook over zijn persoonlijke ervaringen met de Italianen. Bijvoorbeeld over de perikelen rond de geboorte van zijn dochter Marieke Tiber, die in het ziekenhuis op het Tibereiland werd geboren. Hoe komen we in het ziekenhuis in het drukke verkeer van Rome? ‘Simpel, claxonneren, met een witte zakdoek wapperen en gas geven.’ En alleen als je 6.000 euro extra betaalt ben je zeker van een kamer en een gynaecoloog. Hij vertelt ook over de talrijke ontmoetingen die hij had met Italianen, zoals een afstammeling van de paus Urbanus Barberini, die in het groot deed wat Silvio en zijn generatie Italiaanse machthebbers hebben gedaan. Zijn verre achterneef vertelt over de rooftochten van de paus, die ervoor hebben gezorgd dat de Barberini’s eeuwenlang in rijkdom hebben geleefd. Maar nu begint de verantwoordelijkheid van al die gebouwen en kunst zwaar te drukken en moet hij er naar eigen zeggen inmiddels hard voor werken.

Goed en kwaad

Bas Mesters heeft het ook over de paradox tussen goed en kwaad die hem in zijn tien jaar in Italië zo heeft gefascineerd.

“In Italië gebruikt men de woorden goed en slecht veel minder dan in Nederland. Mooi en lelijk juist veel vaker. Een goede daad wordt in Italië vaak mooi genoemd, een slechte daad lelijk. Door ook gedrag in esthetische termen te benoemen, lijkt men de moraliteit ervan te willen relativeren. Esthetiek gaat voor ethiek. Men heeft ervaart dat goed en slecht deel uitmaken van het leven. Dat iedereen tot beide in staat is en dat de omstandigheden bepalen waar je voor kiest.”

 

italiaanse streken - bas mesters 2

Alles wat er mis is met Italië

Natuurlijk gaat het boek uitgebreid in op eten, over de maffia (en over zijn ontmoeting met de moedige Roberto Saviano), over het Italiaanse verkeer, over de compleet vastgelopen Italiaanse rechtspraak, over Italiaanse producten en over de altijd falende Italiaanse politiek. Het is deels een lofzang op de Italiaanse cultuur, maar nog veel meer gaat het over de manco’s en de tragiek. Duidelijk is dat Italië geen perfect land is van pizza’s en lekkere wijn. Het deed van tijd tot tijd denken aan Wat is er mis met Amerika, maar waar Amerika staat kun je hier natuurlijk Italië lezen. Door de opdeling in redelijk korte hoofdstukken is het een prima boek voor op het nachtkastje: elke avond voor het slapengaan nog een stukje Italiaanse cultuur tot je nemen.

LEES OOK:
Column: Mille Miglia, la corsa più bella del mondo

Oplossingen vinden voor de diepe crisis waarin Italië en de Italianen zich bevinden, blijkt niet eenvoudig. Als je dus plannen hebt om te vertrekken naar Italië, is dit een goed boek om je weer met beide benen op de grond te krijgen. Het is natuurlijk niet voor niets dat veel (jonge) Italianen op dit moment naar Noord-Europa trekken.

En toch is er altijd dat lichtpuntje als het gaat over een van de vele dingen waarin Italië groot is. ‘We hebben niets om over te klagen,’ zegt een oude bekende van Bas Mesters. ‘Wat een gemopper in dit land. En dat alleen omdat we iets minder goed georganiseerd zijn dan Duitsland of Nederland.’

Italiaanse streken – Een Romeinse wandeling door een land op drift
door: Bas Mesters
270 blz.
€ 14,95
Prometheus – Bert Bakker, 2015
ISBN 9789035140028

Koop bij bol.com

Beoordeel dit artikel

Dit Is Italië

Geschreven door Dit Is Italië

Benvenuto su DitIsItalie.nl. DitIsItalie.nl is een digitaal Italië-magazine dat zich richt op liefhebbers van het land. Niet alleen als vakantiebestemming, maar ook als het land van ‘ik vertrek’, la dolce vita, lekker eten en modieuze noviteiten. Op ditisitalie.nl vind je Italië-nieuws, leuke verhalen, wetenswaardigheden, tips, recepten, campings, vakantiehuisjes, reizen en van alles meer over Italië. Ook jouw Italië-tips zijn welkom!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Loading…

Nederlandse leenwoorden in het Italiaans

Bijzondere bouwopzichters