in ,

13 onmisbare ingrediënten voor een écht Italiaanse kerst

De Duomo van Como in kerstsferen
De Duomo van Como in kerstsferen (foto: Wikimedia)

De donkere dagen voor kerst. Buiten is het koud. Er ligt sneeuw. Met een beetje geluk schijnt er af en toe een heel voorzichtig zonnetje. De zomer en vakanties lijken zo wel heel ver weg. Wat doe je als je toch snakt naar Italiaanse sfeer en warmte? Dan geef je de feestmaand december een Italiaans tintje! Hoe? Met behulp van dit handige stappenplan vol typische ingrediënten voor authentieke Italiaanse feestdagen. Natuurlijk hoef je onze tips niet allemaal op te volgen, kies gewoon wat je leuk vindt. Wedden dat je binnen no time het betere Italiaanse kerstgevoel te pakken hebt?!

1. 8 december

Het is de laatste feestdag voor Kerstmis, die 8ste december. De dag van de Immacolata, de Onbevlekte Ontvangenis van Maria. Voor veel Italianen is het echter officieus de nationale vrije dag waarop de voorbereidingen van Kerstmis beginnen. De hoogste tijd dus om die kerstversieringen tevoorschijn te toveren!

De herversierde kerstboom van Rome
Kerstboom in Rome (foto: Rop Zoutberg)

2. Kerstboom

De kerstboom mag, maar hoeft niet per se. En of het een echte wordt of toch een kunstboom mag je ook helemaal zelf weten. Het voordeel van een kunstboom is dat je tegen het eind van de feestmaand, die laatste dagen tussen nieuwjaarsdag en 6 januari, niet bergen naalden blijft opzuigen. Zelfs een goede, echte kerstboom heeft moeite om bijna vier weken lang naalden vast te houden. Een echte boom verhoogt met zijn geur natuurlijk wel de kerstsfeer in huis.

3. Kerststal

Een Italiaanse kerst zonder kerststal is als Romeo zonder Julia, als een verjaardag zonder taart, als een zomer zonder zon, als… Nou, je snapt wat we bedoelen: dat is gewoonweg onmogelijk. Als je geen kerststal hebt, is dit hét moment om er eentje aan te schaffen. Een basic kerststal is al voldoende, met de hoofdpersonen uit het kerstverhaal, een os, een ezel wat schaapjes en herders erbij. Uitgebreider mag natuurlijk ook, met zelf in elkaar geknutselde bemoste heuvels, verlichte stadjes en heuse watervallen. Het kindje Jezus leg je trouwens pas op kerstavond in het stalletje erbij. En de drie koningen horen eigenlijk van verre te komen om pas vlak voor 6 januari op hun kamelen in het stalletje te arriveren.

De kerststal is onmisbaar in Italië
De kerststal is onmisbaar in Italië (foto: Pixabay)

4. Kerstverlichting

Het verandert de laatste jaren, maar tot voor kort hoorden vrolijke lampjes standaard in alle kleuren van de regenboog bij de Italiaanse kerst. Het liefst lampjes die met een bepaald ritme aan- en uit knipperen. Deze lampjes kun je zowel voor de boom binnen als voor de buitenversiering gebruiken. Witte ledlampjes die je alleen aan of uit kunt zetten zie je tegenwoordig (gelukkig) ook steeds meer.

5. Kerstkaartjes: niet nodig

Hoewel het aantal verstuurde kerstkaartjes ook in Nederland steeds verder afneemt, is het in Italië echt een zeldzaamheid. Bijna niemand doet het. Je belt familie en vrienden tussen het koken van de kerstmaaltijd en het eten door. Of je stuurt een sms’je. Hoewel een leuk whatsapp-berichtje dat je met één klik naar je hele contactlijst stuurt het tegenwoordig helemaal makkelijk maakt om iedereen het beste te wensen. En dat trucje herhaal je gewoon op oudejaarsavond.

6. Pandoro en Panettone

Kerststol, kerstkransjes of kerstkransen gevuld met amandelspijs hoef je niet op je boodschappenlijstje te zetten. Panettone en pandoro wel. Een Italiaanse feestmaaltijd in de decembermaand is geen feestmaaltijd als er niet met een van de twee of, beter nog, allebei afgesloten wordt. Trouwens, torrone, beter bekend als noga, hoort ook bij december. Toscaanse cantuccini kunnen ook, gedoopt in een glaasje vin santo. En wat dacht je van Napolitaanse struffoli?

pandoro
Pandoro (photo credit)

7. Het eigenlijke kerstfeest: kerstavond en de 25ste

In Italië vier je kerst op Kerstavond en Eerste Kerstdag. Tweede Kerstdag kennen ze niet, net zoals Tweede Paasdag in Italië niet officieel bestaat. Niet dat iedereen de 26ste weer aan het werk gaat. Integendeel, het is bij uitstek de dag om de restjes op te eten en bij te komen van het eetfestijn!

8. 24 december: de voorbereidingen voor de Cenone della vigilia di Natale

24 december is de dag om te kokkerellen voor het zeer uitgebreide kerstavonddiner. Natuurlijk kun je nog even naar de supermarkt om de laatste boodschappen in huis te halen, maar eigenlijk heb je daar geen tijd voor als je de antipasti, de verschillende primi en secondi en ook nog voor de dolci moet zorgen.

Een tip om het diner te overleven is om de hele dag niet te veel te eten. Voor de meesten niet zo’n moeilijke opgave als je met je neus boven de etensgeuren hangt. En dan, tegen een uur of acht barst het feest los. Inclusief prosecco bij de voorgerechten, een lekkere wijn tijdens de verschillende gangen, spumante bij de dolci en een digestivo om je spijsvertering een handje te helpen.

En als je dan tegen halftwaalf geen boe of bah meer kunt zeggen, bereid je je voor om de kerstmis om middernacht bij te wonen. Of deel je de cadeautjes uit die je voor iedereen hebt meegenomen.

9. 25 december: Kerstmis

Je zou kunnen zeggen dat de 25ste een herhaling is van de 24ste, al staat de feestmaaltijd gepland voor de lunch en niet voor het diner. Heel verstandig dus om niet of met alleen een kopje koffie te ontbijten. En daarna begint het feest opnieuw tot in de vroege avond. Inclusief bezoekje aan de mis en het uitpakken van cadeautjes als je dat nog niet gedaan had. Het is trouwens geen enkel probleem als je het diner overslaat. Dat doen heel veel Italianen namelijk ook.

10. Plastic feestservies

Laat je mooiste servies maar gewoon in de kast staan dit jaar. Na een hele dag in de keuken gekokkereld te hebben, heb je echt geen zin in al die bergen afwas die bij zo’n uitgebreide maaltijd horen. Gebruik zonder schroom plastic borden en bekers. De gemiddelde Italiaan is niet anders gewend tijdens de feestdagen. Gewoon bestek is wel een aanrader; plastic vorken en messen hebben de neiging nogal gauw te breken.

Tombola (photo credit)

11. Tombola en kaartspelletjes

De kersttijd is dé periode waarin Italianen tombola spelen. Na de cenone. Na de kerstlunch. In de periode tussen Kerstmis en oud en nieuw. Op oudejaarsavond. Op nieuwjaarsdag. Gewoon op een moment dat je toch bij elkaar zit en je een spelletje wil doen. Extra spannend wordt het als je speelt met bonen die je kunt winnen. Of kleingeld. Ben je na het zoveelste potje tombola uitgebingood, dan zijn kaartspelletjes een goed alternatief.

12. Oudejaarsavond: opnieuw een cenone

De periode tussen Kerstmis en oud en nieuw is een relatief rustige periode met bijkomen van de feestdagen, tombola, kaarten en boodschappen halen voor het grote diner op oudejaarsavond als hoogtepunten. Dat diner kent vaak een paar vaste ingrediënten om het geluk voor het nieuwe jaar af te dwingen: druiven bijvoorbeeld en de befaamde lenticchie e zampone: linzen en varkenspootjes. En vraag niet waarom, maar rood ondergoed hoort daar ook bij.

Oudjaarsavond: opnieuw een 'cenone'
Oudjaarsavond: opnieuw een ‘cenone’ (foto: Pixabay)

Tegen kwart voor twaalf zet je een Italiaanse tv-zender op, zodat je in stijl kunt aftellen tot het nieuwe jaar en precies op het goede moment de spumante kunt laten knallen. En daarna is het tijd om niet alleen eventueel vuurwerk af te steken, maar ook iedereen persoonlijk per telefoon het beste te wensen voor het nieuwe jaar. Wat niet altijd lukt wegens overbelaste lijnen. Maar de aanhouder wint, ook in dit geval!

13 Driekoningen en La Befana

Heel menselijk als je op 2 januari de neiging krijgt om al de kerstversieringen op te ruimen. Probeer die neiging echter te bedwingen en hou nog even vol tot Driekoningen op 6 januari. Pas als zij geweest zijn en de Befana, de goede heks, haar snoepgoed of kooltjes heeft uitgedeeld aan de kinderen, mag je aan de slag.

En, was de Italiaanse kerst voor herhaling vatbaar?

Myrthe Claus

Geschreven door Myrthe Claus

Ons dagelijkse leven in Italië, dat in kleine dingen soms zo anders, maar vast toch heel herkenbaar is voor iedereen in Nederland, is de basis voor mijn column hier op DitIsItalie.nl. Ik werk als freelance copywriter en schrijf voor en over (vrouwelijke) ondernemers.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Loading…

Een warenhuis in kerststemming

Column: de juiste kerststemming of toch niet

No Bolkestein! zie je in Italië overal op de markt

NO BOLKESTEIN! Maar waarom?